Տեսարժան վայրեր

B612 Art Place-ը Գյումրու կենտրոնական արվեստի վայրերից մեկն է բացված 2018 թվականին որպես մասնավոր ցուցասրահ և ստուդիա: Այստեղ ցուցադրվում և վաճառվում են ժամանակակից հայ արվեստագետների կտավներ, քանդակներ, զարդեր, կերամիկա և ձեռագործ իրեր: Տարածքը միավորում է տեղացի ստեղծագործողներին, հաճախ անցկացնում է ցուցահանդեսներ և վաճառքներ՝ դառնալով Գյումրու արվեստի կլաստերի (փողոցային արվեստի և քրաֆթի թաղամասի) կարևոր մասը: Իդեալական է արվեստի սիրահարների, զբոսաշրջիկների և նվերներ փնտրողների համար՝ հաճելի մթնոլորտով և եզակի աշխատանքներով:

Գյումրու ամենահայտնի կերամիկայի և արվեստի ստուդիաներից մեկն է կենտրոնացած կերամիկայի, ձեռագործ իրերի և տեղական արվեստագետների աշխատանքների վրա: Սա ոչ միայն արվեստանոց է, այլև ցուցասրահ, որտեղ կարող ես գնել ձեռագործ ամաններ, վազեր, արձանիկներ, ինչպես նաև տեսնել ստեղծագործական գործընթացը: Ստուդիան միավորում է գյումրեցի արվեստագետներին մեկ վայրում և հաճախ համագործակցում է այլ քրաֆթ արվեստագետների հետ (օրինակ՝ Mia Kaus-ի ձեռագործ գորտերով):

Վարդան Մամիկոնյանի հեծյալ արձանը Գյումրու ամենահզոր և ոգեշնչող խորհրդանիշներից մեկն է, որը վեր է խոյանում քաղաքի Վարդանանց հրապարակում։ Քանդակագործ Արտուշ Պապոյանի այս աշխատանքը տեղադրվել է 2008 թվականին և պատկերում է հայոց սպարապետին՝ Ավարայրի ճակատամարտի վճռական պահին։ Հուշարձանն առանձնանում է իր դինամիկայով և ուժով՝ մարմնավորելով հայ ժողովրդի անկոտրում կամքը, հավատքն ու ազատատենչ ոգին։ Այն հանդիսանում է քաղաքի գլխավոր հավաքատեղիներից մեկը, որտեղ միախառնվում են պատմական հիշողությունն ու Գյումրու ժամանակակից կյանքի ռիթմը։

«Օժիտի շենքը» կառուցվել է 1890-ականներին քաղաքի հայտնի մեծահարուստ և բարերար Լևոն Դրամփյանի կողմից՝ որպես օժիտ (հարսանեկան կարաս) իր դստեր՝ Ջավահիր խանումի համար: Շենքը շքեղ էր՝ հարուստ ինտերիերով, և դարձավ հարսանիքի խորհրդանիշ: Չնայած փառավոր անցյալին այժմ շենքը վատ վիճակում է՝ փլվում է, պահանջում է վերանորոգում և պահպանություն: Այն Գյումրու պատմական կենտրոնի կարևոր մասն է և հաճախ նշվում է որպես քաղաքի ճարտարապետական գոհար:

Գյումրու տիկնիկային թատրոնը Հայաստանի հնագույն և սիրված մշակութային օջախներից է, որը հիմնադրվել է 1935 թվականին: Այն կարևոր դեր է խաղում քաղաքի երեխաների և պատանիների գեղագիտական դաստիարակության գործում՝ պահպանելով տիկնիկային արվեստի լավագույն ավանդույթները:

Գյումրու կենտրոնական զբոսայգին, որը հաճախ հայտնի է նաև որպես Գորկու անվան զբոսայգի, գտնվում է քաղաքի կենտրոնական հատվածում՝ Գայի փողոցի սկզբնամասում։ Սա ընդարձակ և կանաչ տարածք է, որը համատեղում է հանգիստը, ժամանցը և մշակութային միջավայրը։ Զբոսայգին առանձնանում է իր ծառաշատ տարածքով, խաղահրապարակներով և բազմաթիվ արձաններով ու հուշարձաններով։ Այստեղ է գտնվում նաև հունական ոճով կառուցված սպիտակ կամարապատ հուշարձանը, որտեղից բացվում է գեղեցիկ տեսարան դեպի Սև բերդ և Մայր Հայաստան հուշահամալիր։ Այգու տարածքում է գտնվում նաև նախկին թատրոնի շենքը, որտեղ 1912 թվականին առաջին անգամ բեմադրվել է «Անուշ» օպերան՝ ազդարարելով հայկական օպերային թատրոնի սկիզբը։ Զբոսայգին նաև հայտնի է նրանով, որ այստեղ են նկարահանվել «Մեր մանկության տանգո» ֆիլմի հայտնի տեսարանները, որոնք մինչ օրս հիշվում և սիրով վերարտադրվում են այցելուների կողմից։ Զբոսայգին հաճախ անվանում են «Գորկու այգի», սակայն այս անվանումը սկզբում կապ չի ունեցել գրողի հետ։ Այն առաջացել է «горка» (բլրակ) բառից, քանի որ այգին կառուցված է բլրակների վրա, իսկ հետագայում միայն կապվել է Մաքսիմ Գորկու անվան հետ։

Գյումրու Բարեկամության այգին քաղաքի կենտրոնական և ամենասիրված կանաչ գոտիներից մեկն է՝ վերածնված 2018-2020 թվականներին IDeA հիմնադրամի Gyumri Revival ծրագրի շրջանակներում: Այգին առաջարկում է ընտանեկան հանգիստ՝ խաղահրապարակներ, ատրակցիոններ, սպորտային գոտի, բեմ և սահադաշտ (ձմռանը): Այստեղ հաճախակի անցկացվում են համերգներ, մանկական միջոցառումներ, սպորտային մրցումներ (օրինակ՝ նարդիի առաջնություն), ամանորյա տոնակատարություններ և ստեղծագործական հանդիպումներ: Այգին բաց է ամբողջ տարի և դարձել է Գյումրու նոր այցեքարտը՝ միավորելով բնությունը, ժամանցը և համայնքային ոգին:

Գյումրու Մտորումների Թատրոնը (ԳՄԹ) հիմնադրվել է 2019-2020 թվականներին՝ ՀՀ վաստակավոր արտիստ Հովհաննես Հովհաննիսյանի նախաձեռնությամբ: Սա փոքր, բայց շատ հարմարավետ թատրոն է՝ 50 նստատեղով դահլիճով, որը գտնվում է նկուղային հարկում և կահավորված է հնաոճ կահույքով՝ լիովին համապատասխան Գյումրու յուրահատուկ կոլորիտին: Թատրոնը ներկայացնում է դրամատիկական, փիլիսոփայական, հումորային և փաստագրական ներկայացումներ, ինչպես նաև երեխաների համար բեմադրություններ: Թատրոնին կից գործում է դրամատիկական ստուդիա, որտեղ երիտասարդները սովորում են դերասանական արվեստ: