Հիմնական կետերը
- Գտնվում է Արթիկ քաղաքից մոտ 1,5-2 կիլոմետր հարավ-արևմուտք։
- Հայտնի է որպես Լմբատավանքի Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցի։
- Թվագրվում է 6-7-րդ դարերով։
- Խաչաձև, կենտրոնագմբեթ կառույց է։
- Կառուցված է Արթիկի տուֆի սրբատաշ քարերով։
- Ունի պայտաձև խորան, կամարակապ նեղ լուսամուտներ և ութանիստ գմբեթաթմբուկ։
- Պատերին պահպանվել են 12-13-րդ դարերի նվիրատվական արձանագրություններ։
- Ներսում պահպանվել են վաղ շրջանի որմնանկարների մնացորդներ։
- Շրջակայքում հայտնաբերվել են խաչքարերի պատվանդաններ, գերեզմաններ, կղմինդրներ և քանդակազարդ բեկորներ։
Գիտեի՞ք արդյոք
- Լմբատավանքը երբեմն կոչվել է նաև Սառնաղբյուրի Սուրբ Ստեփանոս․ այս անունը կապվում է վանքին ջուր բերելու և Սառնաղբյուր գյուղի հիշատակության հետ։
- Վանքի որմնանկարներից մեկը՝ «Խորհրդավոր ընթրիք»-ի պատկերը, բնական չափերով արտանկարվել է և ցուցադրվում է Երևանի պետական պատկերասրահում։
- Լմբատավանքի արձանագրություններից երևում է, որ վանքը միջնադարում ունեցել է սեփական հողեր և գյուղեր։
Մոտակա ռեստորաններն ու սրճարանները
Եռանկյունի
Եռանկյունի ռեստորանն առաջարկում է հայկական և տարածաշրջանային ուտեստների բազմազան ընտրանի՝ շեշտը դնելով թարմ բաղադրիչների և տնային բաղադրատոմսերի վրա։ Ռեստորանը համադրում է դասական համերը հանգիստ և հարմարավետ միջավայրի հետ, որը հարմար է ընտանիքների, փոքր խմբերի և անհատ այցելուների համար։ Այն տեղական ճանաչում է ձեռք բերել լավ սպասարկման և իսկական համի ու մատչելի գների հավասարակշռված համադրության շնորհիվ։
Ֆուդ Թայմ
Ֆուդ Թայմը արագ սպասարկման ռեստորան է Գյումրիում, որը համադրում է միջազգային և հայկական խոհանոցները՝ հարմարավետ ու ընտանիքներին հարմար միջավայրում։ Այն առաջարկում է բազմազան ճաշացանկ՝ ներառելով պիցցաներ, սենդվիչներ, աղցաններ, սմուզիներ, պաղպաղակներ և քաղցրավենիքներ՝ մատչելի գներով։ Ռեստորանի խոհանոցը կրում է ճապոնական, մերձավորարևելյան, արևելաեվրոպական և հայկական խոհանոցների ազդեցություն՝ բավարարելով տարբեր ճաշակների և սննդային նախընտրությունների պահանջները, այդ թվում՝ բուսակերական և վեգան տարբերակները։
Հայաթ Մյուզիք Հոլլ
"Hayat Music Hall"-ը երաժշտական և ժամանցային վայր է Գյումրիում, որտեղ կազմակերպվում են կենդանի համերգներ, երաժշտական երեկոներ և տարբեր միջոցառումներ։ Այն առանձնանում է ժամանակակից բեմական ձևավորմամբ, դինամիկ մթնոլորտով և որակյալ ձայնային ապահովմամբ՝ հարմար լինելով ինչպես երաժշտասերների, այնպես էլ ընկերական հավաքների համար։
Մոտակա վայրերը
Հառիճավանք
Հառիճավանքը վաղ միջնադարյան հայկական ճարտարապետության եզակի հուշարձան է՝ թվագրվում 7-13-րդ դարերով։ Գտնվում է Շիրակի մարզի Հառիճ գյուղում, Արագածի լանջին, երկու ձորակների միջև գոյացած հրվանդանի վրա։ Համալիրը բաղկացած է երկու հիմնական եկեղեցուց (Սբ. Գրիգոր՝ 7-րդ դար, Սբ. Աստվածածին՝ 1201 թ.), գավթից, գերեզմանոցից և այլ շինություններից։ Կառուցվել է Զաքարյան իշխանների (Ջաքարե և Իվանե) կողմից 13-րդ դարում՝ հին տաճարի տեղում, եղել է թագավորական ամառային նստավայր և նշանավոր մշակութային կենտրոն (դպրոց, գրադարան)։ Այսօր լավ պահպանված է և զբոսաշրջային սիրված վայր՝ գեղեցիկ տեսարաններով դեպի Արագած և շրջակա բնություն։
Հոգեվանքի Սուրբ Կարապետ եկեղեցի
Հոգեվանքի Սուրբ Կարապետ եկեղեցին գտնվում է Շիրակի մարզում՝ Սառնաղբյուր գյուղից մոտ 3 կիլոմետր հյուսիս-արևմուտք, Մարալիկ տանող ճանապարհի ձախ կողմում։ Միջնադարյան այս համալիրը հիշատակվում է նաև Կարմիր վանք և Ձորագյուղի վանք անվանումներով։ Եկեղեցին, ըստ հյուսիսային մուտքի վերևում պահպանված արձանագրության, կառուցվել է 1205 թվականին։ Այն պատկանում է գմբեթավոր սրահ տիպի եկեղեցիներին։ Կառույցի արևելյան կողմում գտնվում է կիսաշրջանաձև ավագ խորանը, որի երկու կողմերում տեղադրված են ուղղանկյուն հատակագծով, թաղածածկ ավանդատներ։ Սուրբ Կարապետ եկեղեցին ունի երկու մուտք՝ արևմտյան և հյուսիսային կողմերից։ Ճակատների վրա պահպանվել են հայկական ճարտարապետությանը բնորոշ խորշեր։ Եկեղեցին կառուցված է կարմիր տուֆի սրբատաշ քարերով, ինչի պատճառով էլ համալիրը հայտնի է դարձել Կարմիր վանք անունով։ Հետագա նորոգումների ժամանակ օգտագործվել են նաև սև և գորշ տուֆաքարեր։ Եկեղեցու գմբեթը քանդվել է 1939 թվականի երկրաշարժից և վերանորոգվել 1980-ական թվականներին։ Ներսում պահպանվել են 4-5-րդ դարերի քառակող կոթողների և 13-րդ դարի խաչքարերի քանդակազարդ ու արձանագիր բեկորներ։ Դրանց մի մասը ժամանակի ընթացքում հողմահարվել է և այսօր դժվար ընթեռնելի է։ Հոգեվանքի տարածքը կարևոր է ոչ միայն 13-րդ դարի եկեղեցու համար։ Սուրբ Կարապետ եկեղեցուց մոտ 50 մետր հյուսիս պահպանվել են նաև 5-րդ դարի միանավ և 7-րդ դարի քառախորան եկեղեցիների որմերի ստորին շարքերը, ինչը ցույց է տալիս, որ այս վայրը քրիստոնեական պաշտամունքային նշանակություն է ունեցել դեռ վաղ միջնադարից։
«Շիրակ» միջազգային օդանավակայան
«Շիրակ» միջազգային օդանավակայանը Հայաստանի կարևոր ավիացիոն հանգույցներից է, որը սպասարկում է ինչպես ներքին, այնպես էլ միջազգային թռիչքներ։ Օդանավակայանը հանդիսանում է Շիրակի մարզի գլխավոր օդային դարպասը՝ ապահովելով հարմարավետ, անվտանգ և հասանելի ուղևորափոխադրումներ։ Այն կարևոր դեր ունի տարածաշրջանի զբոսաշրջության, տնտեսության և միջազգային կապերի զարգացման գործում։
Սուրբ Արսենիոս եկեղեցի
Սուրբ Արսենիոս Սերբիայի արքեպիսկոպոս եկեղեցին Գյումրու պատմական ուղղափառ եկեղեցիներից է, կառուցված 19-րդ դարի վերջին։ Եկեղեցին նվիրված է Սերբիայի եկեղեցու նշանավոր հոգևոր առաջնորդ Սուրբ Արսենիոսին և արտացոլում է ժամանակաշրջանի ճարտարապետական առանձնահատկությունները։ Կառույցը առանձնանում է կարմիր տուֆից կառուցված վեհ տեսքով և հանդիսանում է քաղաքի բազմամշակութային ու կրոնական ժառանգության կարևոր մաս։
