Խաչքարերի պուրակ

Գյումրիի ֆայտոնները քաղաքի ամենահին ու ամենակոլորիտային խորհրդանիշներից են։ Երբ դեռ մեքենաները չէին տարածվել, ֆայտոնները այստեղ ծառայել են որպես հիմնական փոխադրամիջոց՝ քաղաքի «տաքսի»՝ ձիերով ու կառքերով։ Այդ ժամանակ ֆայտոնով շրջելը պարզապես տեղից տեղ տեղափոխվել չէր․ դա նաև որոշակի կարգավիճակ էր ցույց տալիս։ Գեղեցիկ ձիով ու կարգին կառքով շրջելը կապված էր հարմարության ու երբեմն նաև հարստության հետ։ Ժամանակի ընթացքում, երբ քաղաքում սկսեցին հայտնվել մեքենաները, ֆայտոնները աստիճանաբար դուրս եկան առօրյա կյանքից, բայց ամբողջությամբ չկորան։ Գյումրիում դեռ պահպանվել են մարդիկ, ովքեր շարունակել են այս ավանդույթը՝ պահելով թե՛ ֆայտոնները, թե՛ դրանց պատրաստման ու վարելու հմտությունները։ Այսօր ֆայտոնները նոր կյանք են ստացել․ դրանք դարձել են քաղաքի այցեքարտերից մեկը։ Քաղաքի կենտրոնում հաճախ կարելի է տեսնել գունավոր, վերականգնված կառքեր, որոնք զբոսաշրջիկներին շրջում են հին փողոցներով՝ ցույց տալով Գյումրին մի փոքր այլ՝ ավելի դանդաղ ու հին ժամանակների շնչով։ Ֆայտոնով զբոսանքը Գյումրիում վերադարձ է դեպի անցյալ․ հնարավորություն՝ զգալու քաղաքի հին ռիթմը, նայել փողոցներին ուրիշ աչքով և մի պահ կորցնել ժամանակակի զգացողությունը։