Հիմնական կետերը
- Հայկական դասական եկեղեցական ճարտարապետության բացառիկ օրինակ
- Խոր պատմական և հոգևոր արժեք
- Խաղաղ և հոգևոր միջավայր
- Սիրված այցելության վայր զբոսաշրջիկների և ուխտավորների համար
Մոտակա ռեստորաններն ու սրճարանները

Յաղլի Հաուս
"Yaghli House"-ը Գյումրիում գտնվող սրճարան է, որը հայտնի է ավանդական հայկական խմորեղենի և թեթև ուտեստների մատուցմամբ՝ հարմարավետ միջավայրում։ Հիմնադրված լինելով 2013 թվականին՝ այն դարձել է սիրված վայր թե՛ տեղացիների, թե՛ զբոսաշրջիկների համար, ովքեր ցանկանում են զգալ գյումրեցու իսկական հյուրընկալությունն ու համտեսել տարածաշրջանին բնորոշ աղանդերներ, այդ թվում՝ «յաղլի»-ն՝ որպես խորհրդանշական տեղական քաղցրավենիք։

Անի Ռեստորան
"Ani Restaurant"-ը հայտնի ռեստորան է Գյումրիում, որը համադրում է ավանդական հայկական հյուրընկալությունը 19-րդ դարի մշակութային դեկորի հետ։ Այն առանձնանում է ջերմ մթնոլորտով, կենդանի ժողովրդական երաժշտությամբ և դասական տեղական խոհանոցով՝ դառնալով սիրված վայր թե՛ քաղաքի բնակիչների, թե՛ այցելուների համար, ովքեր փնտրում են իսկական գյումրեցի փորձառություն։
Մոտակա վայրերը

B612 Art Gallery
B612 Art Place-ը Գյումրու կենտրոնական արվեստի վայրերից մեկն է բացված 2018 թվականին որպես մասնավոր ցուցասրահ և ստուդիա: Այստեղ ցուցադրվում և վաճառվում են ժամանակակից հայ արվեստագետների կտավներ, քանդակներ, զարդեր, կերամիկա և ձեռագործ իրեր: Տարածքը միավորում է տեղացի ստեղծագործողներին, հաճախ անցկացնում է ցուցահանդեսներ և վաճառքներ՝ դառնալով Գյումրու արվեստի կլաստերի (փողոցային արվեստի և քրաֆթի թաղամասի) կարևոր մասը: Իդեալական է արվեստի սիրահարների, զբոսաշրջիկների և նվերներ փնտրողների համար՝ հաճելի մթնոլորտով և եզակի աշխատանքներով:

Խաչքարերի պուրակ
Վարդանանց հրապարակից փողոցն անցնելուն պես անմիջապես հայտնվում ենք Խաչքարերի պուրակում։ Այն կառուցվել է 2010 թվականին՝ Ամենափրկիչ եկեղեցու հարևանությամբ։ Պուրակում ներկայացված խաչքարերը փորագրված քարեր են, որոնց հիմնական տարրը խաչն է։ Դրանք հաճախ համալրված են նաև երկրաչափական զարդանշաններով, հավերժության խորհրդանիշներով, ինչպես նաև բուսական ու կենդանական պատկերներով։ Խաչքարերը կարևոր տեղ են զբաղեցնում միջնադարյան հայկական քրիստոնեական արվեստում։

Գյումրվա Ֆայտոն
Գյումրիի ֆայտոնները քաղաքի ամենահին ու ամենակոլորիտային խորհրդանիշներից են։ Երբ դեռ մեքենաները չէին տարածվել, ֆայտոնները այստեղ ծառայել են որպես հիմնական փոխադրամիջոց՝ քաղաքի «տաքսի»՝ ձիերով ու կառքերով։ Այդ ժամանակ ֆայտոնով շրջելը պարզապես տեղից տեղ տեղափոխվել չէր․ դա նաև որոշակի կարգավիճակ էր ցույց տալիս։ Գեղեցիկ ձիով ու կարգին կառքով շրջելը կապված էր հարմարության ու երբեմն նաև հարստության հետ։ Ժամանակի ընթացքում, երբ քաղաքում սկսեցին հայտնվել մեքենաները, ֆայտոնները աստիճանաբար դուրս եկան առօրյա կյանքից, բայց ամբողջությամբ չկորան։ Գյումրիում դեռ պահպանվել են մարդիկ, ովքեր շարունակել են այս ավանդույթը՝ պահելով թե՛ ֆայտոնները, թե՛ դրանց պատրաստման ու վարելու հմտությունները։ Այսօր ֆայտոնները նոր կյանք են ստացել․ դրանք դարձել են քաղաքի այցեքարտերից մեկը։ Քաղաքի կենտրոնում հաճախ կարելի է տեսնել գունավոր, վերականգնված կառքեր, որոնք զբոսաշրջիկներին շրջում են հին փողոցներով՝ ցույց տալով Գյումրին մի փոքր այլ՝ ավելի դանդաղ ու հին ժամանակների շնչով։ Ֆայտոնով զբոսանքը Գյումրիում վերադարձ է դեպի անցյալ․ հնարավորություն՝ զգալու քաղաքի հին ռիթմը, նայել փողոցներին ուրիշ աչքով և մի պահ կորցնել ժամանակակի զգացողությունը։

Վարդան Մամիկոնյանի հուշարձան
Վարդան Մամիկոնյանի հեծյալ արձանը Գյումրու ամենահզոր և ոգեշնչող խորհրդանիշներից մեկն է, որը վեր է խոյանում քաղաքի Վարդանանց հրապարակում։ Քանդակագործ Արտուշ Պապոյանի այս աշխատանքը տեղադրվել է 2008 թվականին և պատկերում է հայոց սպարապետին՝ Ավարայրի ճակատամարտի վճռական պահին։ Հուշարձանն առանձնանում է իր դինամիկայով և ուժով՝ մարմնավորելով հայ ժողովրդի անկոտրում կամքը, հավատքն ու ազատատենչ ոգին։ Այն հանդիսանում է քաղաքի գլխավոր հավաքատեղիներից մեկը, որտեղ միախառնվում են պատմական հիշողությունն ու Գյումրու ժամանակակից կյանքի ռիթմը։





