Գյումրիկները Գյումրու խորհրդանիշն են։ Սա յուրահատուկ փայտե խաղալիք-կախազարդ է, որը ստեղծել են Արսեն Վարդանյանը և Սյուզաննա Իգիթյանը՝ ամբողջ աշխարհին ժպիտներ պարգևելու համար։ Գինը խորհրդանշական է՝ ընդամենը 1000 դրամ։ Հեղինակները որոշել են վաճառել այն փոքր գնով, որպեսզի ապացուցեն, որ լավ բաները միշտ չէ, որ թանկ են, և երջանկությունը իսկապես կարող է լինել մանրուքներում։
B612 Art Place-ը Գյումրու կենտրոնական արվեստի վայրերից մեկն է բացված 2018 թվականին որպես մասնավոր ցուցասրահ և ստուդիա: Այստեղ ցուցադրվում և վաճառվում են ժամանակակից հայ արվեստագետների կտավներ, քանդակներ, զարդեր, կերամիկա և ձեռագործ իրեր: Տարածքը միավորում է տեղացի ստեղծագործողներին, հաճախ անցկացնում է ցուցահանդեսներ և վաճառքներ՝ դառնալով Գյումրու արվեստի կլաստերի (փողոցային արվեստի և քրաֆթի թաղամասի) կարևոր մասը: Իդեալական է արվեստի սիրահարների, զբոսաշրջիկների և նվերներ փնտրողների համար՝ հաճելի մթնոլորտով և եզակի աշխատանքներով:
Գյումրու ամենահայտնի կերամիկայի և արվեստի ստուդիաներից մեկն է կենտրոնացած կերամիկայի, ձեռագործ իրերի և տեղական արվեստագետների աշխատանքների վրա: Սա ոչ միայն արվեստանոց է, այլև ցուցասրահ, որտեղ կարող ես գնել ձեռագործ ամաններ, վազեր, արձանիկներ, ինչպես նաև տեսնել ստեղծագործական գործընթացը: Ստուդիան միավորում է գյումրեցի արվեստագետներին մեկ վայրում և հաճախ համագործակցում է այլ քրաֆթ արվեստագետների հետ (օրինակ՝ Mia Kaus-ի ձեռագործ գորտերով):
Վարդան Մամիկոնյանի հեծյալ արձանը Գյումրու ամենահզոր և ոգեշնչող խորհրդանիշներից մեկն է, որը վեր է խոյանում քաղաքի Վարդանանց հրապարակում։ Քանդակագործ Արտուշ Պապոյանի այս աշխատանքը տեղադրվել է 2008 թվականին և պատկերում է հայոց սպարապետին՝ Ավարայրի ճակատամարտի վճռական պահին։ Հուշարձանն առանձնանում է իր դինամիկայով և ուժով՝ մարմնավորելով հայ ժողովրդի անկոտրում կամքը, հավատքն ու ազատատենչ ոգին։ Այն հանդիսանում է քաղաքի գլխավոր հավաքատեղիներից մեկը, որտեղ միախառնվում են պատմական հիշողությունն ու Գյումրու ժամանակակից կյանքի ռիթմը։
Երկաթե շատրվանը Գյումրու ամենատպավորիչ և խորհրդավոր հուշարձաններից է, որը գտնվում է քաղաքի նախկին պոլիտեխնիկական համալսարանի տարածքում։ Այս մոդեռնիստական գլուխգործոցը ստեղծվել է 1982 թվականին ճարտարապետ Արթուր Թարխանյանի կողմից և իր յուրահատուկ տեսքի շնորհիվ հաճախ համեմատվում է տիեզերական օբյեկտի հետ։ Չնայած 1988 թվականի երկրաշարժից հետո շրջակա շինությունները կործանվեցին, շատրվանը կանգուն մնաց՝ դառնալով քաղաքի դիմակայունության և անկոտրում ոգու խորհրդանիշը։ Այսօր այն հանդիսանում է զբոսաշրջիկների և լուսանկարիչների սիրելի վայրը, ովքեր գալիս են տեսնելու խորհրդային մոդեռնիզմի այս բացառիկ նմուշը։
Բացահայտեք ժառանգության և հանգստի կատարյալ հավասարակշռությունը Alexandra Spa կենտրոնում, որը հիմնադրվել է 19-րդ դարում՝ 1860-ականների վերջին, և առաջարկում է պրեմիում դասի ծառայություններ Կովկասի տարածաշրջանում: Զգացեք ջերմությունը մեր ֆիննական, ռուսական և հռոմեական սաունաներում, հանգստացեք համամում, լողացեք լողավազանում կամ վայելեք ջակուզին: Ձեր հարմարավետությունն ու գաղտնիությունը ապահովելու համար տղամարդկանց և կանանց գոտիները նախագծված են առանձին: Թուլացրեք Ձեր մարմինը մեր մերսման և մարմնի թերապիայի տարբերակներով՝ վստահելով Բալիից ժամանած մեր փորձառու մասնագետներին: Ընտրեք Ձեր նախընտրած մերսման տեսակը՝ թայվանական, տաք քարերով, բալիական, սպորտային, կամ նույնիսկ մարմնի թուլացնող փաթաթումներ ցեխով և այլ պրոցեդուրաներ: Մերսումից հետո հանգստացեք մեր հարմարավետ սենյակներում՝ վայելելով խոտաբուսային թեյեր, հյութեր, սուրճ և հայկական խմիչքներ: Alexandra Spa կենտրոնում մենք միախառնում ենք պատմությունն ու անդորրը՝ անմոռանալի փորձառություն պարգևելու համար:
«Օժիտի շենքը» կառուցվել է 1890-ականներին քաղաքի հայտնի մեծահարուստ և բարերար Լևոն Դրամփյանի կողմից՝ որպես օժիտ (հարսանեկան կարաս) իր դստեր՝ Ջավահիր խանումի համար: Շենքը շքեղ էր՝ հարուստ ինտերիերով, և դարձավ հարսանիքի խորհրդանիշ: Չնայած փառավոր անցյալին այժմ շենքը վատ վիճակում է՝ փլվում է, պահանջում է վերանորոգում և պահպանություն: Այն Գյումրու պատմական կենտրոնի կարևոր մասն է և հաճախ նշվում է որպես քաղաքի ճարտարապետական գոհար:
Գյումրու ամենահին և սիրված կենտրոնական այգին գտնվում է քաղաքի սրտում Գայի փողոցի սկզբում, ընդարձակ կանաչ տարածք է երեխաների խաղահրապարակներով, ատրակցիոններով, բազմաթիվ արձաններով և հուշարձաններով, ներառյալ հունական ոճով կամարապատ հուշարձանը որտեղից բացվում է հիանալի տեսարան դեպի Մայր Հայաստան հուշարձանը և Սև բերդը, իդեալական վայր է ընտանեկան հանգստի պիկնիկի զբոսանքի և լուսանկարների համար, անվանումը կապված է Մաքսիմ Գորկու հետ 1936 թվականից բայց ժողովուրդը կոչում է Գորկի սադ բլրակների պատճառով։
Գյումրու Բարեկամության այգին քաղաքի կենտրոնական և ամենասիրված կանաչ գոտիներից մեկն է՝ վերածնված 2018-2020 թվականներին IDeA հիմնադրամի Gyumri Revival ծրագրի շրջանակներում: Այգին առաջարկում է ընտանեկան հանգիստ՝ խաղահրապարակներ, ատրակցիոններ, սպորտային գոտի, բեմ և սահադաշտ (ձմռանը): Այստեղ հաճախակի անցկացվում են համերգներ, մանկական միջոցառումներ, սպորտային մրցումներ (օրինակ՝ նարդիի առաջնություն), ամանորյա տոնակատարություններ և ստեղծագործական հանդիպումներ: Այգին բաց է ամբողջ տարի և դարձել է Գյումրու նոր այցեքարտը՝ միավորելով բնությունը, ժամանցը և համայնքային ոգին:
