Պատմության Թանգարան

Գյումրիի ֆայտոնները քաղաքի ամենահին ու ամենակոլորիտային խորհրդանիշներից են։ Երբ դեռ մեքենաները չէին տարածվել, ֆայտոնները այստեղ ծառայել են որպես հիմնական փոխադրամիջոց՝ քաղաքի «տաքսի»՝ ձիերով ու կառքերով։ Այդ ժամանակ ֆայտոնով շրջելը պարզապես տեղից տեղ տեղափոխվել չէր․ դա նաև որոշակի կարգավիճակ էր ցույց տալիս։ Գեղեցիկ ձիով ու կարգին կառքով շրջելը կապված էր հարմարության ու երբեմն նաև հարստության հետ։ Ժամանակի ընթացքում, երբ քաղաքում սկսեցին հայտնվել մեքենաները, ֆայտոնները աստիճանաբար դուրս եկան առօրյա կյանքից, բայց ամբողջությամբ չկորան։ Գյումրիում դեռ պահպանվել են մարդիկ, ովքեր շարունակել են այս ավանդույթը՝ պահելով թե՛ ֆայտոնները, թե՛ դրանց պատրաստման ու վարելու հմտությունները։ Այսօր ֆայտոնները նոր կյանք են ստացել․ դրանք դարձել են քաղաքի այցեքարտերից մեկը։ Քաղաքի կենտրոնում հաճախ կարելի է տեսնել գունավոր, վերականգնված կառքեր, որոնք զբոսաշրջիկներին շրջում են հին փողոցներով՝ ցույց տալով Գյումրին մի փոքր այլ՝ ավելի դանդաղ ու հին ժամանակների շնչով։ Ֆայտոնով զբոսանքը Գյումրիում վերադարձ է դեպի անցյալ․ հնարավորություն՝ զգալու քաղաքի հին ռիթմը, նայել փողոցներին ուրիշ աչքով և մի պահ կորցնել ժամանակակի զգացողությունը։

Գյումրու «Ճռճռան» գրատունը յուրահատուկ մշակութային վայր է, որը հայտնի է ոչ միայն իր գրքերով, այլև իր առանձնահատուկ մթնոլորտով և գաղափարով։ Այն գտնվում է քաղաքի կենտրոնում՝ Ռիժկովի պողոտայում, և գործում է Շիրակի թեմի առաջնորդարանի նախաձեռնությամբ՝ որպես հոգևոր գրականության տարածման և ընթերցանության խթանման կենտրոն։ Գրատունը ստացել է «Ճռճռան» անվանումը շենքի հին փայտյա հատակի ձայնից, որը քայլելիս յուրահատուկ ճռճռոց է արձակում: Այս յուրահատկությունը գրատանը տալիս է ոչ միայն անվանում, այլև ինքնատիպ հմայք, որը գրավում է ինչպես տեղացիներին, այնպես էլ քաղաքի հյուրերին։ Այստեղ ներկայացված են հիմնականում հոգևոր և կրոնական գրքեր, սակայն «Ճռճռան» գրատունը վաղուց դուրս է եկել պարզապես գրքի վաճառքի վայր լինելու սահմաններից՝ դառնալով մտքի, լռության և ներքին հանգստի տարածք։ Այցելուները գալիս են այստեղ ոչ միայն գիրք ձեռք բերելու, այլ նաև մթնոլորտը զգալու և մի փոքր դադար վերցնելու քաղաքի աղմուկից։ Այսօր «Ճռճռան» գրատունը համարվում է Գյումրիի հետաքրքիր և ոչ ստանդարտ տեսարժան վայրերից մեկը՝ ներկայացնելով քաղաքի մշակութային բազմազանությունն ու հոգևոր կողմը։