Պատմություն և ավանդույթներ
- Հայաստանում մոժոժը հին ավանդույթ է, հատկապես գյուղական վայրերում և ընտանեկան տնտեսություններում։ Տարին մեկ անգամ (հաճախ ձմռանը) պատրաստվում էր մեծ քանակությամբ՝ խոզի մորթու մաքրումից հետո, քանի որ նախկինում տոտիկները գալիս էին ֆերմաներից՝ մազերով։ Այն համարվում էր ձմեռային պահածոների մաս՝ ինչպես թթու բանջարեղենը կամ չոր միսը։ Հաճախ պատրաստվում է ընտանեկան խնջույքների, հյուրասիրությունների համար։
Մատուցման եղանակը
- Մատուցվում է սառը վիճակում որպես նախուտեստ կամ խորտիկ։ Կտրատում են կտոր-կտոր, մատուցում ափսեի մեջ, երբեմն զարդարում սխտորի շերտերով կամ խոտաբույսերով։ Լավ համադրվում է գինու, հատկապես տնական կամ երիտասարդ քաղցր գինու հետ։
Մշակութային արժեքը
Մոժոժը խորհրդանշում է հայկական սեղանի առատությունը, ընտանեկան ջերմությունը և ավանդական պահածոյացման արվեստը։ Այն «սիրում կամ չեն սիրում» տեսակի ուտեստ է որոշների համար դելիկատես, մյուսների համար անսովոր։ Հատկապես տարածված է հայկական սփյուռքում և տոնական սեղաններին։